LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN QUANG – Tài liệu text

LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN QUANG

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3.19 MB, 56 trang )

LUAT DAN SU VIET NAM

Nguyễn Xuân Quang
Khoa luật Dân Sự

3/15/2014

1

Tài liệu tham khảo

1.

2.

3/15/2014

Bộ Luật dân sự có hiệu lực ngày
1/1/2006.
Giáo trình Luật Dân Sự do tr
trư
ường
Đại học Luật Hà Nội biên soạn
năm1997.
sửa đổi bổ sung năm 2006

2

Bài 1: Khái quát về ngành Luật Dân Sự

Việt Nam
I. Đối tư
tượng điều chỉnh.
1. Khái niệm:
Đối tư
tượng điều chỉnh của nghành
Luật Dân Sự là những quan hệ xã hội
trong giao lư
lưu dân sự. Điều 1 BLDS

3/15/2014

3

2. Phân lọai quan hệ xã hội.
Căn cứ vào tính chất của các quan hệ xã
hội ta phân chia làm hai nhóm.
a. Quan hệ tài sản.
 Khái niệm: Là quan hệ giữa ngư
người với
ngư
ng
ười vì một lý do tài sản nhất định, đư
được
ợc
thể hiện dư
dưới dạng này hay dạng khác theo
quy định của PL.

3/15/2014

4

Đặc điểm:


Mang nội dung kinh tế.
Mang tính chất hàng hóa
hóa–tiền
tệ.
Mang tính đền bù ngang giá.
hủ yếu đáp ứng nhu cầu sinh
Chủ
hoạt tiêu dùng của chủ thể
tham gia.

3/15/2014

5

 Các

quan hệ tài sản do Luật Dân Sự
điều chỉnh bao gồm.



3/15/2014

Quan hệ sở hữu tài sản.
Quan hệ nghĩa vụ và hợp đồng.
Quan hệ bồi thư
thường thiệt hại ngoài
hợp đồng.
Quan hệ thừa kế tài sản.
Quan hệ sở hữu trí tuệ.

6

b. Quan hệ nhân thân.
 Khái niệm:

Đặc điểm:

3/15/2014

Là quan hệ giữa ngư
người với ngư
người vì một giá
trị nhân thân nhất định.

Không mang nội dung kinh tế, không tính
được
đư
ợc thành tiền.
Không chuyển dịch đư
được
ợc cho ngư
người khác
trong giao lư
lưu dân sự.

7

 Phân

3/15/2014

loại:(2 loại)

Quan hệ nhân thân gắn
với tài sản(như
sản(như quyền tác
giả, quyền sở hữu cơ
cơng
nghiệp).
Quan hệ nhân thân không
gắn với tài sản (như
(như danh
dự, nhân phẩm, uy tín).

8

II. Phươ
Phương
ng pháp điều
chỉnh
1. Khái niệm:
Là những cách thức,biện pháp mà
nhà nư
nước sử dụng để tác động lên
những quan hệ tài sản và nhân
thân. Định hư
hướng các quan hệ này
phát sinh, thay đổi, chấm dứt theo ý

chí của nhà nư
nước.
3/15/2014

9

2. Các phương pháp cụ thể.

phương pháp thỏa thuận.
 – phương pháp tự dịnh đoạt.

3/15/2014

10

*. Đặc điểm của phươ
phương
ng pháp
điều chỉnh


3/15/2014

Các chủ thể bình đẳng với nhau.
Các chủ thểï tự nguyện.

Tự chịu trách nhiệm trư
trước bên bị vi phạm.

11

III. Định nghĩa luật Dân Sự và phân biệt với một số ngành luật khác

.

1. Định nghĩa:
Luật Dân Sự là một nghành luật trong hệ thống
pháp luật nư
nước CHXH Việt Nam bao gồm một hệ
thống những quy phạm pháp luật do cơ
cơ quan nhà
nước có thẩm quyền ban hành, để điều chỉnh QH tài
sản và QH nhân thân,trong đó các chủ thể bình đẳng
về mặt pháp lý, độc lập về tài sản, quyền và nghĩa
vụ đư
được
ợc nhà nư
nước bảo đảm thực hiện.

3/15/2014

12

2. Phân biệt với một số nghành luật khác

a. Luật Hành Chính.
Đối tư
tượng điều chỉnh là những QHXH trong chấp
hành và điều hành và phươ
phương
ng pháp điều chỉnh là
mệnh lệnh. Phục tùng
b. Luật hình sự.
 Đối tư
tượng điều chỉnh là những QHXH phát sinh
giữa nhà nư
nước và tội phạm.
 Ph
Phươ
ương
ng pháp điều chỉnh là mệnh lệnh. Quyền uy.

3/15/2014

13

Bài 2: Nhiệm vụ – nguyên tắc và nguồn của luật Dân Sự.

I. Nhiệm vụ,nguyên tắc của luật Dân sự.
1. Nhiệm vụ.
 Bảo vệ lợi ích hợp pháp của các chủ
thể.

 Tạo ra hành lang pháp lý an toàn cho
chủ thể trong giao lư
lưu Dân Sự.
 Hạn chế tranh chấp Dân Sự.QĐ phải rõ
ràng cụ thể, một nghĩa.

3/15/2014

Thúc đẩy giao lư
lưu Dân Sự phát triển.

14

2. Nguyên tắc.



3/15/2014

Nhóm nguyên tắc thể hiện bản chất
quan hệ dân sự Điều 4,5,6,8. BLDS.
Nhóm nguyên tắc bảo vệ pháp chế Điều
10,11 BLDS.
Nhóm nguyên tắc bảo vệ thuần phong
mỹ tục Điều 9 BLDS.
Nhóm nguyên tắc áp dụng tập quán, áp

dụng tươ
tương
ng tự pháp luật Điều 3 BLDS

15

II. Nguồn của luật Dân Sự

1. Khái niệm:
 Hiểu theo nghĩa rộng nguồn của luật
Dân Sự là ý chí của giai cấp thống trị
được
đư
ợc nâng lên thành luật.
 Theo nghĩa hẹp nguồn của luật Dân Sự
là những quy tắc xử sự đư
được
ợc nhà nư
nước
ban hành hoặc thừa nhận để điều chỉnh
các QHXH trong giao lư
lưu Dân Sự.

3/15/2014

16

2. Phân lọai nguồn

 Căn

cứ vào nguồn gốc và hình
thức thì nguồn của luật Dân Sự
chia làm hai loại là:

3/15/2014

Văn bản quy phạm pháp luật bao
gồm Hiến Pháp, Bộ Luật Dân Sự,
các Luật khác và vă
văn bản dư
dưới luật.
Phong tục tập quán

17

III. Quy phạm pháp luật và áp dụng
pháp luật Dân Sự.

1. Quy phạm pháp luật Dân Sự.
a. Khái niệm:
QPPL Dân Sự là những quy tắc xử
sự do cơ
cơ quan nhà nư
nước có thẩm

quyền ban hành để điều chỉnh các
quan hệ tài sản và quan hệ nhân
thân trong giao lư
lưu Dân Sự mang
tính bắt buộc chung.

3/15/2014

18

b. Phân loại quy phạm



3/15/2014

Quy phạm mệnh lệnh.
Quy phạm định nghĩa.
Quy phạm tùy nghi lựa chọn.
Quy phạm tùy nghi thỏa thuận.

19

2. Áp dụng luật Dân sự.
a. Khái niệm:
Là hoạt động của cơ

cơ quan nhà nư
nước có
thẩm quyền, theo yêu cầu của đươ
đương
ng sự,
căn cứ vào chứng cứ có đư
được
ợc lựa chọn
quy phạm pháp luật thích ứng để ra một
phán quyết.


3/15/2014

Công nhận hoặc bác bỏ một quyền Dân Sự
Xác định nghĩa vụ cho chủ thể
Aùp dụng những biện pháp tư
tư pháp cần thiết

20

b. Áp dụng tươ
tương
ng tự pháp luật.

Trong trư
trường hợp không có QPPL nào

trực tiếp điều chỉnh thì cơ
cơ quan nhà
nước có thẩm quyền có thể vận dụng
QPPL điều chỉnh quan hệ Dân Sự có
tính chất tươ
tương
ng tự với quan hệ đang
thụ lý để giải quyết hoặc áp dụng tinh
thần của pháp luật để giải quyết.

3/15/2014

21

Bài 3: Chủ thể của quan hệ pháp luật Dân Sự
I. Cá nhân.
1.
Năng lực pháp luật dân sự
a.Khái niệm: Điều 14 BLDS quy định (Là khả nă
năng của cá nhân có
quyền dân sự và có nghĩa vụ dân sự.
b. Đặc điểm:

Do nhà nư
nước quy định.

Mọi cá nhân đều bình đẳng về NLPL dân sự

Không bị hạn chế.


Được nhà nư
nước bảo đảm thực hiện.

3/15/2014

22

c. Nội dung, thời điểm bắt
đầu và chấm dứt
* Nội dung NLPL dân sự của cá nhân.
 Quyền nhân thân không gắn với tài sản.
 Quyền nhân thân gắn với tài sản.
 Quyền sở hữu,quyền thừa kế và các quyền khác
đối với tài sản.
 Quyền tham gia vào các quan hệ dân sự và có
nghĩa vụ từ các quan hệ đó.

3/15/2014

23

*. Thời điểm bắt đầu
và chấm dứt
Năng lực pháp luật dân sự của cá
nhân có từ khi sinh ra và chấm dứt
khi cá nhân chết. Chết có 2 trư
trường

hợp là chết sinh học và chết pháp lý.

3/15/2014

24

d. Tuyên bố cá nhân mất tích,cá
nhân chết
*. Tuyên bố cá nhân mất tích.
Điều kiện:
 Có yêu cầu của ngư
người có quyền.
 Hai nă
năm liên tục không có tin tức
gì.
 Phải thông báo tìm kiếm công khai
trên các phươ
phương
ng tiện thông tin đại
chúng theo quy định của pháp luật
Tố Tụng Dân Sự.

3/15/2014

25

Việt NamI. Đối tưtượng kiểm soát và điều chỉnh. 1. Khái niệm : Đối tưtượng kiểm soát và điều chỉnh của nghànhLuật Dân Sự là những quan hệ xã hộitrong giao lưlưu dân sự. Điều 1 BLDS3 / 15/2014 2. Phân lọai quan hệ xã hội. Căn cứ vào đặc thù của những quan hệ xãhội ta phân loại làm hai nhóm. a. Quan hệ gia tài.  Khái niệm : Là quan hệ giữa ngưngười vớingưngười vì một nguyên do gia tài nhất định, đưđượcợcthể hiện dưdưới dạng này hay dạng khác theoquy định của PL. 3/15/2014 Đặc điểm : Mang nội dung kinh tế tài chính. Mang đặc thù hàng hóahóa–tiềntệ. Mang tính đền bù ngang giá. hủ yếu cung ứng nhu yếu sinhChủhoạt tiêu dùng của chủ thểtham gia. 3/15/2014  Cácquan hệ gia tài do Luật Dân Sựđiều chỉnh gồm có. 3/15/2014 Quan hệ sở hữu tài sản. Quan hệ nghĩa vụ và trách nhiệm và hợp đồng. Quan hệ bồi thưthường thiệt hại ngoàihợp đồng. Quan hệ thừa kế gia tài. Quan hệ sở hữu trí tuệ. b. Quan hệ nhân thân.  Khái niệm : Đặc điểm : 3/15/2014 Là quan hệ giữa ngưngười với ngưngười vì một giátrị nhân thân nhất định. Không mang nội dung kinh tế tài chính, không tínhđượcđược thành tiền. Không chuyển dời đưđượcợc cho ngưngười kháctrong giao lưlưu dân sự.  Phân3 / 15/2014 loại : ( 2 loại ) Quan hệ nhân thân gắnvới gia tài ( nhưsản ( như quyền tácgiả, quyền sở hữu cơcơngnghiệp ). Quan hệ nhân thân khônggắn với gia tài ( như ( như danhdự, nhân phẩm, uy tín ). II. PhươPhươngng pháp điềuchỉnh1. Khái niệm : Là những phương pháp, giải pháp mànhà nưnước sử dụng để tác động ảnh hưởng lênnhững quan hệ gia tài và nhânthân. Định hưhướng những quan hệ nàyphát sinh, đổi khác, chấm hết theo ýchí của nhà nưnước. 3/15/20142. Các giải pháp đơn cử. giải pháp thỏa thuận hợp tác.  – chiêu thức tự dịnh đoạt. 3/15/201410 *. Đặc điểm của phươphươngng phápđiều chỉnh3 / 15/2014 Các chủ thể bình đẳng với nhau. Các chủ thểï tự nguyện. Tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trưtrước bên bị vi phạm. 11III. Định nghĩa luật Dân Sự và phân biệt với một số ít ngành luật khác1. Định nghĩa : Luật Dân Sự là một nghành luật trong hệ thốngpháp luật nưnước CHXH Việt Nam gồm có một hệthống những quy phạm pháp luật do cơcơ quan nhànước có thẩm quyền phát hành, để kiểm soát và điều chỉnh QH tàisản và QH nhân thân, trong đó những chủ thể bình đẳngvề mặt pháp lý, độc lập về gia tài, quyền và nghĩavụ đưđượcợc nhà nưnước bảo vệ triển khai. 3/15/2014122. Phân biệt với 1 số ít nghành luật kháca. Luật Hành Chính. Đối tưtượng kiểm soát và điều chỉnh là những QHXH trong chấphành và quản lý và phươphươngng pháp kiểm soát và điều chỉnh làmệnh lệnh. Phục tùngb. Luật hình sự.  Đối tưtượng kiểm soát và điều chỉnh là những QHXH phát sinhgiữa nhà nưnước và tội phạm.  PhPhươươngng pháp kiểm soát và điều chỉnh là mệnh lệnh. Quyền uy. 3/15/201413 Bài 2 : Nhiệm vụ – nguyên tắc và nguồn của luật Dân Sự. I. Nhiệm vụ, nguyên tắc của luật Dân sự. 1. Nhiệm vụ.  Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của những chủthể.  Tạo ra hành lang pháp lý bảo đảm an toàn chochủ thể trong giao lưlưu Dân Sự.  Hạn chế tranh chấp Dân Sự. QĐ phải rõràng đơn cử, một nghĩa. 3/15/2014 Thúc đẩy giao lưlưu Dân Sự tăng trưởng. 142. Nguyên tắc. 3/15/2014 Nhóm nguyên tắc bộc lộ bản chấtquan hệ dân sự Điều 4,5,6,8. BLDS.Nhóm nguyên tắc bảo vệ pháp chế Điều10, 11 BLDS.Nhóm nguyên tắc bảo vệ thuần phongmỹ tục Điều 9 BLDS.Nhóm nguyên tắc vận dụng tập quán, ápdụng tươtươngng tự pháp lý Điều 3 BLDS15II. Nguồn của luật Dân Sự1. Khái niệm :  Hiểu theo nghĩa rộng nguồn của luậtDân Sự là ý chí của giai cấp thống trịđượcđược nâng lên thành luật.  Theo nghĩa hẹp nguồn của luật Dân Sựlà những quy tắc xử sự đưđượcợc nhà nưnướcban hành hoặc thừa nhận để điều chỉnhcác QHXH trong giao lưlưu Dân Sự. 3/15/2014162. Phân lọai nguồn  Căncứ vào nguồn gốc và hìnhthức thì nguồn của luật Dân Sựchia làm hai loại là : 3/15/2014 Văn bản quy phạm pháp luật baogồm Hiến Pháp, Bộ Luật Dân Sự, những Luật khác và văvăn bản dưdưới luật. Phong tục tập quán17III. Quy phạm pháp lý và áp dụngpháp luật Dân Sự. 1. Quy phạm pháp luật Dân Sự. a. Khái niệm : QPPL Dân Sự là những quy tắc xửsự do cơcơ quan nhà nưnước có thẩmquyền phát hành để kiểm soát và điều chỉnh cácquan hệ gia tài và quan hệ nhânthân trong giao lưlưu Dân Sự mangtính bắt buộc chung. 3/15/201418 b. Phân loại quy phạm3 / 15/2014 Quy phạm mệnh lệnh. Quy phạm định nghĩa. Quy phạm tùy nghi lựa chọn. Quy phạm tùy nghi thỏa thuận hợp tác. 192. Áp dụng luật Dân sự. a. Khái niệm : Là hoạt động giải trí của cơcơ quan nhà nưnước cóthẩm quyền, theo nhu yếu của đươđươngng sự, địa thế căn cứ vào chứng cứ có đưđượcợc lựa chọnquy phạm pháp luật thích ứng để ra mộtphán quyết. 3/15/2014 Công nhận hoặc bác bỏ một quyền Dân SựXác định nghĩa vụ cho chủ thểAùp dụng những giải pháp tưtư pháp cần thiết20b. Áp dụng tươtươngng tự pháp lý. Trong trưtrường hợp không có QPPL nàotrực tiếp kiểm soát và điều chỉnh thì cơcơ quan nhànước có thẩm quyền hoàn toàn có thể vận dụngQPPL kiểm soát và điều chỉnh quan hệ Dân Sự cótính chất tươtươngng tự với quan hệ đangthụ lý để xử lý hoặc vận dụng tinhthần của pháp lý để xử lý. 3/15/201421 Bài 3 : Chủ thể của quan hệ pháp lý Dân SựI. Cá nhân. 1. Năng lực pháp lý dân sựa. Khái niệm : Điều 14 BLDS lao lý ( Là khả nănăng của cá thể cóquyền dân sự và có nghĩa vụ và trách nhiệm dân sự. b. Đặc điểm : Do nhà nưnước pháp luật. Mọi cá thể đều bình đẳng về NLPL dân sựKhông bị hạn chế. Được nhà nưnước bảo vệ triển khai. 3/15/201422 c. Nội dung, thời gian bắtđầu và chấm hết * Nội dung NLPL dân sự của cá thể.  Quyền nhân thân không gắn với gia tài.  Quyền nhân thân gắn với gia tài.  Quyền sở hữu, quyền thừa kế và những quyền khácđối với gia tài.  Quyền tham gia vào những quan hệ dân sự và cónghĩa vụ từ những quan hệ đó. 3/15/201423 *. Thời điểm bắt đầuvà chấm dứtNăng lực pháp lý dân sự của cánhân có từ khi sinh ra và chấm dứtkhi cá thể chết. Chết có 2 trưtrườnghợp là chết sinh học và chết pháp lý. 3/15/201424 d. Tuyên bố cá thể mất tích, cánhân chết *. Tuyên bố cá thể mất tích. Điều kiện :  Có nhu yếu của ngưngười có quyền.  Hai nănăm liên tục không có tin tứcgì.  Phải thông tin tìm kiếm công khaitrên những phươphươngng tiện thông tin đạichúng theo pháp luật của pháp luậtTố Tụng Dân Sự. 3/15/201425

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.