VẤN ĐỀ ĐÀN HẶC TẠI HOA KỲ – IMPEACHMENT IN THE UNITED STATES OF AMERICA

Định nghĩa:

Từ ngữ “đàn hặc” là tiếng Hán Việt, có nghĩa “quyền chỉ trích những hành vi trái phép của nhân viên chính phủ” (Nguyễn Văn Khôn), tiếng Mỹ là “Impeachment”. Từ ngữ này cũng được định nghĩa hành động “vạch tội quan lại” trong trong thời kỳ vua chúa trước đây.

Từ impeachment được dịch sang Việt ngữ bằng nhiều cách như : “ luận tội ”, ” xét tội ”, “ buộc tội ”, hoặc “ chỉ trích tội lỗi của một quan lại ” ( Đào Duy Anh ), vạch tội, chỉ trích tội lỗi của người nào ; ( luật ) quyền chỉ trích những hành vi trái phép của nhân viên cấp dưới cơ quan chính phủ. Nói tóm lại từ ngữ “ impeachment ” theo tiếng Mỹ có nghĩa là buộc tội, tố cáo, xét tội, đặt yếu tố hoài nghi một viên chức chính quyền sở tại nào vi phạm. Như vậy tại Hoa Kỳ, Impeachment có nghĩa là tiến trình vạch tội ( hoặc xét tội ) của một viên chức trong chính quyền sở tại. Đàn hặc hoàn toàn có thể xảy ra ở nhiều Lever từ Liên Bang, đến những Tiểu bang. Ở đây chúng tôi chỉ xin đề cập ở Lever Liên Bang và đặc biệt quan trọng là so với tổng thống Hoa Kỳ. Hiến Pháp Nước Ta Cộng Hòa năm 1967 có ghi : “ ĐIỀU 85 :

Đặc Biệt Pháp Viện có thẩm quyền truất quyền Tổng Thống, Phó Tổng Thống, Thủ Tướng, các Tổng Bộ Trưởng, các Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện và các Giám Sát Viện trong trường hợp can tội phản quốc và các trọng tội khác.”

Đàn hặc theo luật pháp của Hoa Kỳ:

Hiến pháp Hoa Kỳ nêu rõ yếu tố đàn hặc trong những lao lý như sau : – Điều I, khoản 2, đoạn 5 : Duy nhất chỉ Hạ viện có quyền đàn hặc. – Điều I, khoản 3, đoạn 6 và 7 : Duy nhất Thượng Viện có quyền xét xử trong những cuộc đàn hặc. Trong trách nhiệm này, họ ( TV ) sẽ tuyên thệ và xác quyết. Nếu đàn hặc tổng thống, vị chánh án tối cao sẽ chủ tọa. Không một ai hoàn toàn có thể bị kết tội nếu không đủ 2/3 số nghị sĩ ( TV ) tham gia. Việc kết tội trong cuộc đàn hặc không hề đi quá việc không bổ nhiệm khỏi chức vụ và tước bỏ những độc quyền mà người đó được hưởng khi tiếp đón chức vụ. Tuy nhiên người đó hoàn toàn có thể bị phán quyết, xét xử và chịu hình phạt theo luật định.

–          Điều II, khoản 4: Tổng thống, phó tổng thống và các viên chức dân sự có thể bị cách chức khỏi chức vụ khi bị đàn hặc nếu xét có tội phản quốc, tham nhũng, hoặc các trọng tội khác…

Thủ tục (hoặc tiến trình) đàn hặc: có nhiều giai đoạn

1 – Giai đoạn tìm hiểu : một ủy ban của Hạ viện hoặc bất kỳ bộ phận nào khác, cho tìm hiểu vấn đề vi phạm của một viên chức được nghi là phạm tội. Nếu ủy ban này thấy thiết yếu sẽ đưa ra điều trần xét tội công khai minh bạch, được truyền hình cho dân chúng theo dõi. Các nhân chứng, được đưa ra điều trần và vấn đáp những câu hỏi của hai bên ( ở đây là hai đảng ). Khi việc điều trần hoàn tất, vấn đề sẽ được đưa ra sàn hạ viên để biểu quyết. 2 – Giai đoạn bỏ phiếu tại sàn Hạ viện : trong cuộc họp này, tổng thể những dân biểu Hạ viện sẽ bỏ phiếu thuận hay không thuận theo lối hầu hết quá bán đơn thuần, có nghĩa là chỉ cần 1 phiếu hơn là hoàn toàn có thể kết tội. Ở đây nếu đảng nào giữ hầu hết tại Hạ viện là hoàn toàn có thể biểu quyết thuận hay không thuận. Nếu xét là có tội, vấn đề sẽ được chuyển qua Thương Viện để xét xử ( trial ).

3-      Giai đoạn xét xử: Tại sàn Thượng viện, một cuộc xét xử được tổ chức với sự chủ tọa của chánh án Tòa Tối Cao nếu là xử Tổng Thống. Bị cáo có quyền biện hộ hoặc cho người biện hộ. Việc kết tội chỉ có khi được 2/3 thành viên hiện diện đồng ý. Hiện nay thượng viện có 100 nghị sĩ, cần phải có 67 nghị sĩ kết tội thì tổng thống mới bị xem là có tội và sau đó  phải rời khỏi chức vụ. Nếu không đủ 2/3, tổng thống được xem là vô tội.

Những tội danh có thể bị đàn hặc

Như đã ghi trong điều II, khoản 4 ở trên, tổng thống, phó tổng thống và những viên chức khác hoàn toàn có thể bị đàn hặc về những tội danh : Tội phản quốc, tội hối lộ, những tội hình sự và tiểu hình nghiêm trọng .. Có 3 loại tội về phẩm hạnh ( misconduct ) : 1 – Vượt quá hoặc lạm dụng chức vụ và quyền hành lúc tại chức. 2 – Cá tính không tương thích với trách nhiệm và tính năng khi tại chức. 3 – Lạm dụng chức vụ cho tiềm năng bất chính hoặc làm lợi cho cá thể Những tội tương quan đến đời tư cá thể trước kia sẽ không bị đàn hặc.

Vì thế những việc liên quan đến thuế vụ trước đây đều không bị đàn hặc.

Những vụ đàn hặc tổng thống điển hình trong lịch sử Hoa Kỳ:

Trong lịch sử vẻ vang lập quốc Hoa Kỳ, đã có những cuộc đàn hặc tổng thống nổi bật sau đây theo thứ tự thời hạn từ trước đến sau : Năm 1860 : TT James Buchanan bị đàn hặc về tội tham nhũng. Nhưng sau đó, Ủy ban đàn hặc báo cáo giải trình là ông không có gì sai, nên không mang ra đàn hặc. Năm 1868 : TT Andrew Johnson bị đàn hặc về tội vi phạm “ luật quyền bãi nhiệm ” ( Tenure of office Act ). Luật này cấm TT không được bãi nhiệm một viên chức nếu không được Thượng viện đồng ý chấp thuận. Kết quả : Tối Cao Pháp Viện công bố luật này vi hiến nên tổng thống không có tội gì và được tha bổng. Năm 1974 : TT Richard Nixon bị đảng Dân chủ dự trù đưa ra đàn hặc về những tội : Cản trở công lý ; lạm dụng quyền lực tối cao ; khinh thường QH. Kết quả : TT Nixon không muốn bị đàn hặc trước công luận nên tự động hóa từ chức, cuộc đàn hặc được bãi bỏ. TT Nixon rời chức vụ, phó tổng thống Ford lên thay. Năm 1996 : TT Bill Clinton trong vụ liên hệ đến cô tập sự Monica Lewinsky, TT đã bị hạ viện do đảng Cộng Hòa nắm đa phần đàn hặc. Hạ viện đã bỏ phiếu cho ông là có tội : Tội khai man hữu thệ ( bội thệ ) và cản trở công lý và chuyển qua Thương Viện xét xử. Kết quả : tội số 1 ( bội thệ ), số phiếu kết tội là 45 trên 55. Tội danh số 2 ( cản trở công lý ) được 50/50, dù có thêm 1 ghế của phó tổng thống vẫn không đủ túc số 2/3 để kết tội. Vì thế TT Bill Clinton được tha bổng.

Và hiện nay, năm 2019: TT Donald Trump đương nhiệm bị đảng Dân Chủ chiếm đa số tại Hạ viện khởi sự đàn hặc với các tội danh: Phản bội lời thề với chức vụ và quốc gia khi tranh thủ sự trợ giúp của nước ngoài điều tra ông Hunter Biden, con trai của Phó TT Joe Biden về tội tham nhũng. Ông Joe Biden có thể là đối thủ chính trị của TT Trump trong cuộc bầu cử sắp tới. Một lý do khác có thể là “hối lộ”.

Nhận định về việc đàn hặc tại Hoa Kỳ

Đàn hặc là quyền quan trọng của người dân trong một thể chế dân chủ theo đó người dân được quyền bất tín nhiệm những viên chức được dân bầu nếu họ không còn tin tưởng nhất là tại một nước dân chủ tiểu biểu trên quốc tế là Hoa Kỳ. Hiến pháp Hoa Kỳ đã ấn định rõ ràng quyền và thủ tục đàn hặc như đã nói ở trên. Nếu việc sử dụng quyền này được triển khai trong ý thức vô tư, không thiên vị thì thật là tuyệt vời và hoàn hảo nhất. Tuy nhiên, bất kỳ việc gì cũng có những mặt trái của nó. Việc đàn hặc ở Hoa kỳ không tránh khổi ý thức bảo vệ người cùng đảng mình, lúc bấy giờ có hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa. Trong những cuộc đàn hặc từ năm 1974 trở lại đây đều được biểu lộ trong ý thức bênh vực cho người thuộc đảng của mình. Trong cuộc đàn hặc TT Nixon năm 1974 ( hình trên ) đảng dân chủ lúc đó trấn áp hạ viện nên đã chủ trương đàn hặc vị tổng thống và đảng Cộng Hòa thì ngược lại. Trong cuộc đàn hặc TT Clinton ( hình bên cạnh ) đảng Cộng Hòa trấn áp hạ viện nên đã tổ chức triển khai đàn hặc TT Bill Cliton, nhưng tại Thượng viện vì không đủ số phiếu 2/3 nên TT Clinton được tha bổng.

Nay đến cuộc đàn hặc TT Trump, đảng Dân Chủ đang kiểm soát hạ viên tìm mọi cách đàn hặc nên chắc chắn hạ viện sẽ thông qua trên sàn bỏ phiếu dù TT Trump có phạm tội hay không. Tuy nhiên, cuộc đàn hặc này sẽ bị đảng Cộng Hòa đánh bại trên Thượng viện vì đảng này hiện giữ đa số. Hơn nữa, túc số để kết tội 2/3 chắc chắn sẽ khó đạt được.

Những dư luận trong cuộc đàn hặc TT Trump hiện nay

Như trên đã nói, những cuộc đàn hặc đều mang đặc thù đảng phái, hai bên đều nhất quyết giữ nguyên lập trường của mình dù thực sự nó như thế nào. Ngay sau khi TT Trump thắng cuộc bầu cử năm năm nay, đảng Dân Chủ đã quyết tâm hạ đối thủ cạnh tranh của mình bằng nhiều cách. 1 – Tìm cách đàn hặc trong nhiệm kỳ. 2 – Quyết tâm chiếm lại chức TT trong cuộc bầu cử năm 2020. Năm 2018, khi nắm được hạ viên, đảng Dân chủ có cơ may đàn hặc TT Trump nếu có thời cơ. Dịp may đã tới khi có việc xảy ra tại Ukrain tương quan đến việc viện trợ cho nước này và hoài nghi có sự can thiệp của TT Trump nhu yếu TT Ukraine tìm hiểu sự tham nhũng con trai của cựu phó TT Joe Biden thời TT Obama.

Hiện nay tiến trình đàn hặc đang diễn ra rất căng thẳng, dư luận cũng chia thành hai phe: phe ủng hộ và phe chống. Báo chí cũng chia làm hai phe và tỏ ra thiếu trung lập, ngoại trừ một vài hãng thông tấn quốc tế lớn như Reuters, AP (Associate Press) tương đối giữ được sự cân bằng.

Hệ quả của cuộc đàn hặc hiện nay

Hai đảng chính trị lúc bấy giờ như đạn đã lên nòng khó hoàn toàn có thể rút lại được, ngoại trừ có một biến cố kinh hoàng nào khác. Người ra đã thấy rõ hiệu quả ở đầu cuối như sau : – Hạ viện sẽ bỏ phiếu thuận cho rằng TT Trump có vi phạm và sẽ chuyển lên Thượng Viện. – Tại Thượng Viện, phe hầu hết CH sẽ bảo vệ TT Trump và TT Trump sẽ trắng án vì khó hoàn toàn có thể đạt số lượng 2/3. Tuy nhiên, hoàn toàn có thể sẽ có những hậu quả đến cho nước Mỹ. Thứ nhất là sự chia rẽ nước Mỹ thành hai cực rõ ràng theo xu thế của hai đảng. Có thể sẽ có những lợi, hại cho mỗi đảng, do người dân bỏ phiếu quyết định hành động trong cuộc bầu cử năm 2020. Có thể TT Trump sẽ không được tái cử nếu người dân cảm thấy ông phạm nhiều sai lầm đáng tiếc to lớn trong nhiệm kỳ. Tuy nhiên, trước tình hình kinh tế tài chính và bảo mật an ninh tốt đẹp, công ăn việc làm tăng cao, thất nghiệp giảm thấp nhất trong vòng 50 năm qua, đó là những yếu tố có lợi cho TT Trump cho nhiệm kỳ tới. Có thể đảng Cộng Hòa sẽ mất quyền quyền trấn áp Thượng viện nếu phạm nhiều sai lầm đáng tiếc. Có thể đảng Dân chủ sẽ mất nhiều ghế ở hạ viện cũng như thượng viện tương tự như như đảng Cộng Hòa đã vấp phải trong cuộc đàn hặc TT Clinton. Dân chúng không đồng ý chấp thuận việc đàn hặc này. Trên đây chỉ là Dự kiến, nhưng dù sao đi nữa, tình hình nước Hoa Kỳ sẽ có nhiều đổi khác trong năm bầu cử 2020 sắp tới, cuộc tranh cử sẽ kinh khủng, tác dụng hoàn toàn có thể làm đổi khác tình thế giới nếu có sự đổi khác lớn trong nền chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, trong nền dân chủ như Mỹ, mọi việc sau đó sẽ được điều chỉnh khi cuộc bầu cử kết thúc, người Mỹ sẽ tiếp tục xây dựng đất nước của họ như trong thời gian lập quốc đến nay. Cuộc nội chiến Bắc Nam là bài học đau thương cho người dân Mỹ, cuối cùng tất cả đều đặt quyền lợi của đất nước lên trên hết, sức sáng tạo và làm việc của người dân luôn luôn giữ vững.

KẾT LUẬN

Việc đàn hặc tại Hoa Kỳ cũng như trong những nước dân chủ là tiến trình dân chủ bảo vệ quyền của dân cư trong việc quản trị quốc gia. Quyền này được ghi trong hiến pháp Hoa kỳ và được tôn trọng do sự hiện hữu của hai đảng tạo sự quân bình quyền lực tối cao mà không đưa đến độc tài, độc quyền. Vì thế, trước tiến trình đàn hặc sắp tới, trông có vẻ như như một mặt trận đầy sát khí, nhưng nước Mỹ sẽ vẫn liên tục con đường của tiền nhân đã đi với những bước đầy khôn ngoan và phát minh sáng tạo, sẽ tránh được những tại họa to lớn nào cho quốc gia đang giữ vị trí số 1 quốc tế với niềm tin dân chủ, pháp quyền, và sự cương quyết tiến lên của họ. BS Đỗ Văn Hội

Source: https://tuvi365.net
Category : BLOG

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.